De waterbodem (sediment) is op veel plekken in Nederland verontreinigd. Voor het benedenrivierengebied (R8) is een maatlat macrofauna ontwikkeld waarin sedimentverontreiniging als aparte stressor wordt beoordeeld. Alterra, onderdeel van Wageningen UR, onderzocht in een verkennende studie of de R8-maatlat kan worden toegepast op andere watertypen met sedimentverontreiniging. Een gedetailleerd diagnose-instrument voor sedimentverontreiniging zou namelijk in de behoefte van beheerders voorzien. De R8-maatlat sedimentverontreiniging blijkt hiervoor een goed aanknopingspunt te bieden.
Belangrijke aandachtspunten bij de ontwikkeling van zo’n meetinstrument:
- betrek ecologische kennis in de onderbouwing van de R8-maatlat en de indicatorwaarden;
- herken sedimentverontreiniging als een verborgen stoplicht in het bereiken van een goede waterkwaliteit;
- gebruik beschikbare kennis (zowel uit praktijk als wetenschap) van ‘stoplichten’ om te oordelen in welke volgorde en samenhang maatregelen nut hebben;
- gebruik deze kennis om te komen tot een meer kosteneffectieve set maatregelen om zo te voldoen aan de eisen van KRW en Natura2000.
Goed aanknopingspunt
Verontreinigingen in oppervlaktewater of sediment (waterbodem) kunnen er de oorzaak van zijn dat de gewenste kwaliteitstoestand van oppervlaktewatersystemen (KRW-doelen en/of Natura2000-doelen) niet wordt bereikt, ook al zijn andere knelpunten zoals nutriëntenbelasting en de hydromorfologische toestand wel verbeterd. Over de effecten van sedimentverontreiniging op de macrofauna en daarmee op het ecologisch functioneren van het watersysteem is echter onvoldoende bekend. De waterbeheerders hebben behoefte aan een instrument voor detailanalyse voor de beoordeling van verontreinigde waterbodems om daarmee de kosteneffectiviteit van aanvullende watermaatregelen vollediger te kunnen bepalen. Deze kennis is ook van belang voor de (actualisaties van) beheerplannen Natura2000. De R8-maatlat sedimentverontreiniging biedt hiervoor een goed aanknopingspunt.
Meer informatie:
Toepassing van de R8-maatlat sedimentverontreiniging op andere watertypen. Een eerste verkenning, Alterra-rapport 2223