Kiezen voor de Grevelingen

Voor de ontwikkeling van de Grevelingen zijn keuzen te maken: gaan we naar een recreatiegebied, of gaan we er een gebied van maken dat tal van ecosysteemdiensten levert? Of slaan we de weg in waar de overheden en maatschappelijke organisaties nu voor kiezen, namelijk een compromis tussen diverse functies. Deze laatste optie houdt echter in dat noch de natuur, noch de recreatie zich optimaal kan ontwikkelen. Dat blijkt uit de studie Kiezen of Delen die de WOT Natuur en Milieu, onderdeel van Wageningen UR, in opdracht van het Planbureau voor de Leefomgeving maakte voor de Natuurverkenning 2011.

Vier kijkrichtingen
Het gaat momenteel niet goed met de Grevelingen. Voor watersporters en andere recreanten is het gebied steeds minder aantrekkelijk. Door het wegvallen van het tij is de waterkwaliteit hard achteruit gegaan. Ook de natuur heeft te lijden onder de waterkwaliteit: de oevers groeien versneld dicht waardoor broedplaatsen van kustvogels verdwijnen. Onderzoekers van Wageningen UR bekeken welke mogelijke ontwikkelingen de Grevelingen door zou kunnen maken. Zij maakten daarbij gebruik van vier kijkrichtingen. In de kijkrichting Vitale natuur staat het herstel en behoud van biodiversiteit voorop. In de kijkrichting Beleefbare natuur biedt de natuur bovenal een mooie en fijne leefomgeving. In de kijkrichting Inpasbare natuur maakt de mens – zonder al te veel scrupules – gebruik van natuur. In de kijkrichting Functionele natuur fungeert de natuur als duurzame leverancier van diensten en producten.

Keuzen geven duidelijk inzicht
Kiezen voor een duidelijke richting, zo concluderen de onderzoekers, leidt ertoe dat de functie die bij de gekozen kijkrichting centraal staat, beter uit de verf komt. Zo leidt een keuze zoals in de kijkrichting Vitale natuur geschetst ertoe dat de Grevelingen zich echt tot een natuurlijk estuarium kan ontwikkelen, terwijl in de kijkrichting Functionele natuur de Grevelingen volop ecosysteemdiensten gaat leveren. Tegelijkertijd echter zal er in de ene kijkrichting nauwelijks ruimte zijn voor recreatie, en in de andere kijkrichting juist veel. De studie maakt daarmee inzichtelijk dat er iets te kiezen valt, met duidelijk verschillende effecten bij elke keuze.