Op zaterdag 30 mei presenteert de Waddenacademie haar kennisagenda “Kennis voor een duurzame toekomst van de Wadden”. Academievoorzitter professor Pavel Kabat van Wageningen Universiteit overhandigt de agenda tijdens de Waddentoogdag 2009 in de Evenementenhal in Delfzijl aan de bewindslieden Cramer, Verburg en Huizinga. De kennisagenda laat zien op welke terreinen kennis van het waddengebied node wordt gemist en geeft richting aan nieuw onderzoek.
De Waddenacademie breekt daarbij een lans voor een brede blik op het waddengebied met oog voor de langere termijn. Om een duurzame toekomst van het waddengebied veilig te stellen is meer en bredere kennis cruciaal. Die kennis kan alleen worden verkregen door interdisciplinair wetenschappelijk onderzoek en door samenwerking van alle partijen: wetenschappers, bestuurders en maatschappelijke organisaties. De Waddenacademie is een nieuwe instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen die op 30 juli 2008 officieel is opgericht op basis van het besluit van het Nederlandse Kabinet, en als reflectie op de aanbevelingen van de Commissie Meijer.
Bij haar oprichting heeft de Waddenacademie zich ten doel gesteld allereerst in kaart te brengen welke kennis over de wadden ontbreekt. De kennisagenda biedt een analyse en overzicht van deze kennislacunes en van daarop gebaseerde onderzoeksvragen. De agenda is tot stand gekomen in intensieve samenwerking met beleidsmakers, bestuurders en wetenschappers. Daarmee geeft de Waddenacademie inhoud aan haar tweede taak: de ontwikkeling van een duurzaam netwerk van wetenschap, overheid, private partijen en maatschappelijke organisaties. Professor Pavel Kabat: "Het is onze hoop en verwachting dat deze integrale kennisagenda een belangrijke rol zal gaan spelen waar het gaat om een brede en sluitende onderzoeksaanpak voor het waddengebied."
De Waddenacademie is hét kenniscentrum, waarbij het samenspel tussen onderzoeksgebieden centraal staat. Het werkterrein van de Waddenacademie is breed: van ecologisch, geologisch en klimatologisch onderzoek tot en met cultuurhistorisch en sociaaleconomisch onderzoek. Om het waddensysteem te kunnen begrijpen en in stand houden op de korte, middellange en lange termijn, is een integrale aanpak nodig. Hoe functioneert de Waddenregio als systeem? Hoe gaat dit systeem in de toekomst reageren op natuurherstelmaatregelen, toenemend menselijk gebruik en klimaatverandering? Kabat: "We moeten werken aan een nieuwe manier van monitoring van het Waddensysteem, waarbij ruimtelijke samenhang en een lange adem centraal staan. Het gaat hierbij niet alleen om de natuurlijke processen, maar ook om werkgelegenheid, ruimtelijke ordening en culturele identiteit. Het basisprincipe van de systeembenadering is dat geen enkele ingreep los staat van het geheel. Als we in de toekomst vaker zandsuppleties inzetten om het gevaar van verdrinking van de Wadden te keren, dan moeten we onderzoeken welke invloed deze suppleties hebben op het mariene leven en de zeebodems; op de kwaliteit en dichtheid van het zeewaterslib; op het lichtklimaat in het zeewater en daarmee samenhangende biologische processen in het voedselweb van grote delen van Waddenzee. Ontwikkelingsmogelijkheden voor mosselbedden of zeegrasvelden, zoals beoogd in het Natuur Herstel Plan, hangen dus mede van die suppleties af. "
In de kennisagenda worden grote, multidisciplinaire onderzoeksprogramma’s benoemd, vooral gericht op de lacunes in de kennis. Deze onderzoeksprogramma’s zijn tevens erop gericht om voor de Wadden en voor noordelijke regio’s specifieke kennisbasis te ontwikkelen als nodige onderbouwing van de belangrijkste maatschappelijke, economische en bestuurlijke opgaven zoals de implementatie van Planologische Kernbeslissingen (PKB), Natura 2000, Natuurherstelprogramma, Nationale Waterplan en de aanbevelingen van 2de Deltacommissie. Voor meer informatie zij verwezen naar de bijlage bij dit bericht. De agenda is mede gebaseerd op een uitgebreide consultatieronde langs overheden, kennisinstituten, adviesbureaus en lokale partijen. Voor de uitvoering van de onderzoeksprogramma’s is samenwerking met deze partijen wezenlijk.
Met het uitbrengen van de kennisagenda heeft de Waddenacademie eerste stapgezet in de richting van een duurzame kennishuishouding van het Waddengebied. Het is de bedoeling de kennisagenda regelmatig te vernieuwen op basis van voortschrijdend wetenschappelijk inzicht.