Het aantal ouderen neemt toe. Bij veel ouderen groeit de financiële armslag, maar dat gaat gepaard met een kleinere dagelijkse actieradius. Verwacht mag worden dat dit tot meer aandacht zal leiden voor de kwaliteit van de directe woonomgeving. Voor het landschapsbeleid biedt dit uitgelezen mogelijkheden. Toegankelijkheid is hierbij wel een punt van zorg.
Dit is één van de verwachtingen in het nieuwste katern in de serie ‘Anticiperend Landschapsbeleid’ van dr. Frank Veeneklaas van Alterra (onderdeel van Wageningen UR), dat zojuist is verschenen onder de titel ‘Demografie en wonen’. Daarin zijn ook mini-toekomstverkenningen te vinden over culturele minderheden, lokale bevolkingskrimp bij gelijktijdige vergroting van de ruimtedruk op andere plaatsen, de rurale idylle en nieuwe vormen van segregatie.
Eind 2007 verscheen ‘Drijvende krachten’, het basisdeel van deze serie. De leidende gedachte hierin is dat een doeltreffend landschapsbeleid alleen tot stand kan komen als proactief, anticiperend wordt ingespeeld op autonome trends en ontwikkelingen op andere beleidsterreinen. In het nieuwe katern ‘Demografie en wonen’ is onder meer gekeken naar de invloed van een veranderende bevolkingssamenstelling, zoals de vergrijzing en het toenemende aantal niet-westerse allochtonen, op het woon- en recreatiegedrag. Ook komen aan de orde de landschappelijke gevolgen van het enerzijds tegelijkertijd optreden van een toenemende ruimtedruk in het Westen en de zandgebieden in Midden- en Zuid-Nederland, en anderzijds een krimp in het aantal huishoudens in gemeenten in de periferie van Nederland. Vestigingspatronen zullen minder dan in het verleden worden bepaald door sociale en economische factoren.
Frank Veeneklaas: “Zo kunnen gelijkgezinden elkaar gaan opzoeken. Thematisch wonen bijvoorbeeld. Maar er kunnen ook andere scheidingen optreden. Tussen de welgestelden en de minder gefortuneerden, of tussen de risicomijders op het gebied van milieugevaren en zij die wel een gokje willen - of moeten - wagen. En ook is het goed mogelijk dat de sluimerende, licht nostalgische hang wordt verwezenlijkt naar het goede van het platteland in vroegere tijden. Het mag duidelijk zijn dat deze ontwikkelingen prachtige landschappen kunnen voortbrengen, met als premie nog een grote verscheidenheid ook, maar dat de openbare toegankelijkheid gevaar loopt. Hier botst afgeschermd wonen met recreatief gebruik.”
>> Download Alterra-rapport 1875, ‘Demografie en wonen’, door F.R. Veeneklaas en M.H.G. Custers.