Alterra heeft de projectleiding verworven van een wereldwijd project over verwoestijning. Het project richt zich op maatregelen om verwoestijning en landdegradatie tegen te gaan. De looptijd is vijf jaar en er is ruim 9 miljoen euro mee gemoeid. In totaal werken er 28 instituten uit alle werelddelen aan mee. Het onderzoek vindt plaats op 18 verschillende, bedreigde locaties over de hele wereld.
Wat is landdegradatie?
Landdegradatie en verwoestijning vormen een grote bedreiging voor kwetsbare, veelal droge gebieden. Voorbeelden ervan zijn erosie door water of wind, overstromingen, droogte, branden, verzilting, etcetera. Daardoor worden de vruchtbaarheid en leefbaarheid van die gebieden vaak onomkeerbaar vernietigd. Vrijwel altijd is de mens de oorzaak van de problemen, bijvoorbeeld door overbegrazing, ontbossing, verkeerde irrigatiesystemen en noem maar op. Armoede en politieke instabiliteit dragen er vaak aan bij.
Is landdegradatie erg?
Op dit moment hebben meer dan 250 miljoen mensen en een derde van het landoppervlak van de wereld al direct te maken met de gevolgen van landdegradatie en verwoestijning. Het gaat hier, zoals zo vaak, om de armste delen van de wereld. En als er niet snel iets gebeurt worden de middelen van bestaan van meer dan een miljard (!) mensen in meer dan 110 landen er door bedreigd. In het Middellandse Zeegebied bijvoorbeeld bedreigen droogte en bosbranden zo'n 16,5 miljoen Europeanen en 300.000 vierkante kilometer land. Landdegradatie is daarmee een van de allerbelangrijkste milieuproblemen waar de wereld mee te maken heeft. Maar misschien ook wel het minst bekende.
Wat gaan we er aan doen?
Er is een niet altijd even goed begrepen relatie tussen landdegradatie enerzijds en duurzame ontwikkeling, klimaatverandering, biodiversiteit, waterbeheer, voedselzekerheid en diverse sociaaleconomische factoren rondom het landgebruik anderzijds. Het jaar 2006 was het Jaar van de Verwoestijning. Het doel ervan was de wereld attent te maken op de rol van duurzaam landgebruik bij armoedebestrijding en de ontwikkeling van bedreigde gebieden. Wetenschappers van 28 instituten uit alle werelddelen hebben die gelegenheid aangegrepen en de handen in elkaar geslagen met een grootschalig, 9 miljoen euro kostend onderzoekproject onder de naam DESIRE.
Het doel van dit project is te komen tot alternatieve strategieën voor het gebruik en de bescherming van kwetsbare gebieden. Daartoe zijn 18 door landdegradatie of verwoesting bedreigde gebieden geselecteerd in alle delen van de wereld. Van Spanje, Italië en Griekenland tot in Rusland, China, Chili, Australië en de Verenigde Staten. Onderzoekers gaan hier samen met de bewoners van die gebieden bekijken hoe de problemen ter plaatse kunnen worden aangepakt. Daarmee worden niet alleen die gebieden en die mensen direct geholpen, maar wordt er ook veel kennis opgedaan die bruikbaar is in andere gebieden. De resultaten zullen worden vertaald in praktische richtlijnen voor een zo verantwoord mogelijk gebruik en beheer van landbouwgronden en de natuurlijke omgeving, zowel voor boeren en grondeigenaren als voor beleidsmakers en overheden. Dus voor de lokale gemeenschappen in hun geheel.